تحلیل تازه OpenAI از میلیونها تعامل کاربران با ChatGPT نشان میدهد که این چتبات محبوب، فراتر از یک ابزار کاری یا دستیار دیجیتال ساده عمل میکند. دادههای منتشرشده حاکی از آن است که شمار قابل توجهی از افراد از این هوش مصنوعی برای تخلیه احساسات، ابراز افکار شخصی و حتی بهعنوان فضایی برای تفکر با صدای بلند استفاده میکنند .
به گزارش ایتنا، این یافتهها که حاصل تحلیل دادههای میلیونها پیام بین جولای ۲۰۲۴ تا پایان ۲۰۲۵ است، تصویری تازه از رابطه انسان و ماشین در عصر هوش مصنوعی ترسیم میکند.
سه دسته اصلی تعامل با ChatGPT؛ وقتی صحبت از دلتنگی و احساسات میشود
محققان OpenAI تعاملات کاربران با این چتبات را به سه دسته اصلی تقسیم کردهاند :
پرسش (Asking): زمانی که کاربران به اطلاعات، توضیح یا راهنمایی نیاز دارند. این دسته با حدود ۴۹ درصد از پیامها، بیشترین سهم را به خود اختصاص داده است .
انجام کار (Doing): موقعیتهایی که کاربر انتظار دارد ChatGPT محتوایی مانند متن، برنامه یا کد تولید کند. حدود ۴۰ درصد از تعاملات در این دسته قرار میگیرند .
ابراز افکار و احساسات (Expressing): شاید شگفتانگیزترین بخش این گزارش، سهم ۱۱ درصدی کاربرانی است که بدون انتظار برای دریافت پاسخ مشخص، افکار، نظرات یا احساسات خود را با هوش مصنوعی در میان میگذارند .
نکته قابل توجه اینکه دسته سوم، برخلاف تصور اولیه، محدود به طغیانهای عاطفی نیست، بلکه هرگونه تعامل شخصی را شامل میشود که کاربر با فکر، نظر یا احساس خود به سراغ چتبات میرود .
تغییرات نسلی و جنسیتی در تعامل با هوش مصنوعی
بررسیهای OpenAI نشان میدهد که گروههای سنی ۱۸ تا ۳۴ سال بیشترین تمایل را برای تعامل شخصی با ChatGPT دارند و این فضا را بستری مناسب برای تفکر و بیان آزادانه افکار خود میدانند .
جالب اینکه آمارهای جمعیتی نیز تغییر معناداری را نشان میدهند. در اوایل عرضه ChatGPT، کاربران مرد با ۸۰ درصد سهم، اکثریت مطلق را تشکیل میدادند، اما تا جولای ۲۰۲۵، این نسبت به طور کامل تغییر کرده و کاربران با نامهای زنانه به ۵۲ درصد رسیدهاند . این آمار نشاندهنده فراگیر شدن استفاده از هوش مصنوعی در میان تمام اقشار جامعه است.
هشدار محققان؛ همراهی عاطفی برای گروهی کوچک، اما واقعی
تحقیقات مشترک MIT Media Lab و OpenAI که با تمرکز بر «استفاده عاطفی» از ChatGPT انجام شده، نتایج قابل تأملی به همراه داشته است . اگرچه نشانههای عاطفی در اکثر قریب به اتفاق مکالمات دیده نمیشود، اما گروه کوچکی از کاربران سنگین (Heavy Users) وجود دارند که درصد بالایی از تعاملاتشان با چتبات ماهیت عاطفی دارد. این گروه به طور معناداری بیشتر با جمله «من ChatGPT را دوست خود میدانم» موافق بودند .
این تحقیقات همچنین نشان داد که تأثیر حالت صوتی بر بهزیستی عاطفی کاربران دوگانه است: استفاده کوتاهمدت با پیامدهای مثبت همراه است، اما استفاده طولانی و روزانه میتواند اثرات منفی به همراه داشته باشد .
معنای عمیقتر این آمارها
با وجود اینکه موضوع همراهی و دوستی با هوش مصنوعی تنها حدود ۱.۹ درصد از مکالمات را تشکیل میدهد ، افزایش سهم استفاده غیرکاری از ۵۳ درصد در ۲۰۲۴ به ۷۳ درصد در ۲۰۲۵ نشان میدهد که ChatGPT به تدریج دارد به بخشی از زندگی روزمره مردم تبدیل میشود.
آنچه از تحلیل این دادهها برمیآید این است که کاربران، بهویژه نسل جوان، این چتبات را نه صرفاً یک ابزار، بلکه فضایی امن برای تخلیه احساسات، سازماندهی افکار و حتی تجربه نوعی همراهی دیجیتال میدانند. این یافتهها اگرچه برای توسعهدهندگان و محققان علوم انسانی حاوی درسهای مهمی است، اما سؤالات تازهای را نیز درباره مرزهای رابطه انسان و ماشین و تأثیرات بلندمدت این تعاملات بر سلامت روان و روابط اجتماعی مطرح میکند.
اوپنایآی اعلام کرده است که صفحه Signals را با معیارها و تحلیلهای تازه بهروزرسانی خواهد کرد تا مشخص شود آیا استفاده ابرازی همچنان افزایش مییابد یا دستهبندیهای جدیدی از تعامل با هوش مصنوعی ظهور خواهند کرد .
ماهان زند
من فارغالتحصیل رشته مهندسی کامپیوتر هستم و از دوران نوجوانی به دنیای فناوری علاقهمند بودم. فعالیت حرفهای خودم را از سال ۱۳۹۷ با نوشتن مقالههای نقد و بررسی گجتهای هوشمند در یک وبلاگ شخصی آغاز کردم. پس از کسب تجربه، به عنوان نویسنده و تحلیلگر در نشریات مختلف فعالیت کردم و در حال حاضر، به عنوان دبیر بخش فناوریهای نو در یک مجله معتبر تکنولوژی مشغول به کار هستم. تلاش من این است که آخرین اخبار و پیشرفتهای دنیای فناوری را به زبانی ساده و کاربردی برای مخاطبان ارائه دهم.
