در حالی که ایلان ماسک شرکت نورالینک را پیشگام عرصه رابط مغز-کامپیوتر معرفی میکند، صنعت نوپای چین در این حوزه بیسروصدا اما با سرعتی خیرهکننده از مرحله تحقیق و توسعه به آستانه تجاریسازی گسترده رسیده است. ترکیب حمایت هدفمند دولت، منابع بالینی عظیم، زنجیره صنعتی کامل و جریان سرمایهگذاری کلان، استارتاپهای چینی را به رقیبی جدی برای غولهای آمریکایی مانند نورالینک و سینکرون تبدیل کرده است .
به گزارش ایتنا، فینکس پنگ، بنیانگذار دو استارتاپ پیشرو NeuroXess و Gestala، معتقد است آینده این بازار فراتر از کاربردهای پزشکی، به سمت «ارتقای انسانی» و ادغام مستقیم مغز با هوش مصنوعی خواهد رفت .
چهار اهرم قدرتمند چین برای فتح قلههای بیسیآی
کارشناسان صنعت، جهش چین در فناوری رابط مغز-کامپیوتر را حاصل همافزایی چهار عامل اصلی میدانند :
۱. حمایت سیاستی بیسابقه: دولت چین با تدوین نقشه راه ملی در اوت ۲۰۲۵ و تعیین اهداف فناورانه برای سال ۲۰۲۷ و تکمیل زنجیره تأمین تا ۲۰۳۰، بستر قانونی و استراتژیک را فراهم کرده است . ایجاد صندوق ۱۶۵ میلیون دلاری علوم مغز در شنژن و اعلام پوشش بیمهای ملی برای خدمات مرتبط با بیسیآی در استانهایی مانند سیچوان، هوبئی و ژجیانگ، مسیر تجاریسازی را هموار کرده است .
۲. منابع بالینی گسترده: جمعیت عظیم بیماران و هزینههای پایین تحقیق در چین، امکان انجام آزمایشهای بالینی وسیع و سریع را فراهم کرده است. محققان چینی دومین کارآزمایی بالینی کاملاً بیسیم جهان را پس از نورالینک برای بیماران قطع نخاع انجام دادند . تا اواسط ۲۰۲۵، بیش از ۵۰ کارآزمایی بالینی با الکترودهای کاشتنی انعطافپذیر در این کشور تکمیل شده است .
۳. صنعت تولید پیشرفته: وجود زنجیره کامل صنایع نیمههادی، هوش مصنوعی و تجهیزات پزشکی، به استارتاپها اجازه میدهد نمونههای اولیه خود را با سرعت توسعه دهند . شرکت ژیران مدیکال با ساخت یک کارگاه پردازش میکرو-نانو در مقیاس بالینی به مساحت ۲۰۰۰ مترمربع، کنترل کامل زنجیره تأمین محصولات خود را در دست گرفته است .
۴. جریان سرمایهگذاری استراتژیک: سرمایههای دولتی و خصوصی به طور بیسابقهای وارد این عرصه شدهاند. برای مثال، استارتاپ StairMed Technology ۴۸ میلیون دلار جذب سرمایه داشته و BrainCo پس از جذب ۲۸۷ میلیون دلار، برای عرضه اولیه سهام در هنگکنگ اقدام کرده است . همچنین ژیران مدیکال در عرض شش ماه دو بار موفق به جذب سرمایهگذاری ۳۰۰ میلیون یوآنی (بیش از ۴۱ میلیون دلار) شده است .
نبرد در دو جبهه؛ از کاشتنیهای تهاجمی تا امواج فراصوت
شرکتهای چینی در دو رویکرد اصلی به رقابت پرداختهاند :
رویکرد تهاجمی (Invasive): استارتاپهایی مانند NeuroXess و ژیران مدیکال، با هدف ثبت سیگنالهای دقیق عصبی، الکترودهای انعطافپذیری را درون بافت مغز کار میگذارند. ژیران مدیکال با توسعه الکترود انعطافپذیر کششی، مشکل جابجایی و التهاب بافتی ناشی از ضربان مغز را کاهش داده و قصد دارد در سال ۲۰۲۶ آزمایشهای بالینی ثبتشده خود را آغاز کند .
رویکرد غیرتهاجمی (Noninvasive): شرکتهایی مانند BrainCo و Gestala روی هدستهای ایایجی یا فناوریهای نوظهور مانند اولتراسوند متمرکز شدهاند . گستالا (Gestala) که به تازگی توسط فینکس پنگ تأسیس شده، از امواج فراصوت برای تحریک عمقی مغز و درمان دردهای مزمن، افسردگی و سکته استفاده میکند . آزمایشهای اولیه نشان داده که یک جلسه درمانی با این روش میتواند تا ۵۰ درصد از شدت درد بکاهد .
بازار چندمیلیاردی و چشمانداز آینده
پیشبینی میشود بازار بیسیآی چین تا سال ۲۰۲۵ از مرز ۵۳۰ میلیون دلار عبور کند و تا سال ۲۰۴۰ به ارزشی بالغ بر ۱۲۰ میلیارد یوآن (بیش از ۱۶.۵ میلیارد دلار) دست یابد . در پنج سال آینده، انتظار میرود مقررات چین با استانداردهای بینالمللی همسو شود و نظارت بر دستگاههای تهاجمی و حاکمیت دادهها افزایش یابد، در حالی که مسیر تأیید فناوریهای غیرتهاجمی هموارتر خواهد شد .
با توسعه استارتاپهای پیشرو و تجاریسازی فناوریهای نوین، چین در حال ایجاد بازاری چندمیلیارد دلاری در حوزه رابط مغز-کامپیوتر است؛ بازاری که نه تنها مرزهای پزشکی را جابهجا میکند، بلکه چشمانداز آینده تعامل انسان و هوش مصنوعی را نیز شکل خواهد داد.
ماهان زند
من فارغالتحصیل رشته مهندسی کامپیوتر هستم و از دوران نوجوانی به دنیای فناوری علاقهمند بودم. فعالیت حرفهای خودم را از سال ۱۳۹۷ با نوشتن مقالههای نقد و بررسی گجتهای هوشمند در یک وبلاگ شخصی آغاز کردم. پس از کسب تجربه، به عنوان نویسنده و تحلیلگر در نشریات مختلف فعالیت کردم و در حال حاضر، به عنوان دبیر بخش فناوریهای نو در یک مجله معتبر تکنولوژی مشغول به کار هستم. تلاش من این است که آخرین اخبار و پیشرفتهای دنیای فناوری را به زبانی ساده و کاربردی برای مخاطبان ارائه دهم.
