یک سال پس از شوک بزرگ دیپسیک به صنعت جهانی هوش مصنوعی، شرکتهای چینی در آستانه سال نو قمری با معرفی انبوهی از مدلهای جدید هوش مصنوعی، بار دیگر برتری تکنولوژیک خود را به رخ رقبای داخلی و بینالمللی کشیدند.
به گزارش خبرنگار ما، همزمان با نزدیک شدن به تعطیلات جشنواره بهاری (سال نو قمری) در چین، غولهای فناوری و استارتاپهای این کشور در رقابتی بیسابقه، جدیدترین دستاوردهای خود در حوزه مدلهای هوش مصنوعی را روانه بازار کردهاند. این موج تازه از نوآوری، نشانهای آشکار از بلوغ و پیچیدگی روزافزون اکوسیستم هوش مصنوعی چین است.
دیپسیک؛ آغازگر طوفان و همچنان در صدر موج
استارتاپ هانگژویی دیپسیک که سال گذشته با معرفی مدلهای تحولآفرین R1 و V3 جهان را شگفتزده کرد، اکنون در آستانه معرفی مدل قدرتمند V4 قرار دارد. این مدل جدید قرار است جایگزین V3 شود؛ مدلی که توانست اپلیکیشن ChatGPT را کنار زده و به پربینندهترین اپ رایگان در اپاستور آمریکا تبدیل شود.
پیشرفت چشمگیر دیپسیک در پنجره متنی
یکی از مهمترین دستاوردهای دیپسیک، ارتقای “پنجره متنی” (context window) چتبات خود از ۱۲۸ هزار به ۱ میلیون توکن است. این جهش به معنای آن است که چتبات هوش مصنوعی دیپسیک اکنون میتواند حجم متنی معادل یک کتاب کامل را در یک دستور کاربر پردازش کند. این قابلیت، امکان پاسخگویی دقیقتر به سوالات پیچیده و تحلیل اطلاعات گسترده را فراهم میکند و کارشناسان آن را نقطه عطفی در عملکرد چتباتهای چندمنظوره میدانند.
تمرکز سرمایهگذاران روی R2
همچنین سرمایهگذاران و فعالان حوزه فناوری، توجه ویژهای به مدل R2 (جانشین R1) نشان میدهند و آن را یکی از مهمترین رویدادهای پیشروی صنعت هوش مصنوعی چین میدانند.
رقابت نفسگیر برای تصاحب بازار
با گذشت یک سال از موفقیت خیرهکننده دیپسیک، بازار مدلهای هوش مصنوعی چین به مرحلهای از رقابت شدید و تنوع گسترده وارد شده است. شرکتهای بزرگ و کوچک هر یک با محصولات جدید خود پا به میدان گذاشتهاند:
بایتدنس (ByteDance)
شرکت مادر تیکتاک با عرضه نسخه جدید چتبات Doubao و مدل تولید ویدئو Seedance 2.0، توانایی خود را در خلق ویدئوهای سینمایی با کیفیت بالا از یک یا چند پرامپت متنی به نمایش گذاشته است. این مدل به سرعت در شبکههای اجتماعی چین و پلتفرم X محبوبیت یافت. مدل تولید تصویر Seedream 5.0 Lite نیز دیگر محصول جدید این شرکت است.
علیبابا (Alibaba)
علیبابا که نخستین واکنشدهنده به موفقیت دیپسیک بود و سال گذشته Qwen 2.5-Max را عرضه کرد، اکنون خود را برای رونمایی از Qwen 3.5 آماده میکند. کمپین تبلیغاتی اخیر این شرکت با بودجه ۳ میلیارد یوان (حدود ۴۰۰ میلیون دلار) برای Qwen 2.5-Max، طی شش روز بیش از ۱۲۰ میلیون سفارش دریافت کرد. این موفقیت نشاندهنده رشد استفاده داخلی از هوش مصنوعی برای تجارت الکترونیک و مدیریت خودکار خرید کاربران است.
Zhipu AI
این شرکت مدل متنباز GLM-5 را با قابلیتهای بهبود یافته در کدنویسی و انجام وظایف طولانیمدت منتشر کرده است. Zhipu که یکی از “ببرهای هوش مصنوعی” چین محسوب میشود، اخیراً عرضه اولیه سهام خود را در بورس هنگکنگ انجام داده و به دنبال عرضه ثانویه در بورس شانگهای است.
سایر بازیگران اصلی
- MiniMax: مدل متنباز M2.5 را روی پلتفرم بینالمللی خود منتشر کرده و عرضه سهام آن در هنگکنگ بیش از ۴.۸ میلیارد دلار هنگکنگی (حدود ۶۲۰ میلیون دلار) جذب کرده است. ابزارهایی مانند Hailuo AI برای تولید ویدئو و Talkie برای تعامل با شخصیتهای مجازی از محصولات این شرکت هستند.
- Tencent: تیم Hunyuan در Tencent مدل کمحجم و فشرده HY-1.8B-2Bit را عرضه کرد که برای استفاده روی موبایلها و سختافزارهای مصرفی طراحی شده است.
- iFlytek: مدل Spark X2 که کاملاً بر پایه تراشههای ساخت چین آموزش دیده، بر کاربردهای عملی در آموزش، بهداشت و درمان، خودرو و عاملهای هوشمند (AI agents) متمرکز است.
- NetEase Youdao: مدل LobsterAI یک دستیار دسکتاپی است که وظایف اطلاعاتی، برنامهریزی و تحلیل داده را با اجرای جریان کاری محلی انجام میدهد.
- Dexmal: این استارتاپ فعال در حوزه “هوش مجسمیافته” (embodied AI)، مدل DM0 را برای کاربردهای رباتیک عرضه کرده که دادههای چندرسانهای اینترنتی را با دادههای رانندگی و ناوبری ادغام میکند.
مدلهای متنباز؛ استراتژی مشترک برای نفوذ جهانی
اکثر شرکتهای چینی مسیر متنباز (open-source) را برای مدلهای هوش مصنوعی خود انتخاب کردهاند. این استراتژی که با استقبال گسترده توسعهدهندگان در پلتفرمهایی مانند Hugging Face مواجه شده، دسترسی جهانی به فناوریهای نوین AI را افزایش داده و فشار رقابتی را بر عرضهکنندگان آمریکایی بیشتر کرده است.
تحلیل و چشمانداز؛ چین در مسیر رهبری بازار جهانی
موج جدید معرفی مدلهای هوش مصنوعی چینی نشان میدهد که این کشور از مرحله تحقیق و توسعه صرف عبور کرده و وارد عرصه رقابت تجاری و مصرفکنندهمحور شده است.
ابعاد کلیدی این تحول:
| حوزه | پیشرفتها و تأثیرات |
|---|---|
| چتباتها | افزایش چشمگیر پنجره متنی (تا ۱ میلیون توکن) و بهبود دقت پاسخگویی |
| تولید ویدئو و تصویر | خلق ویدئوهای سینمایی با کیفیت بالا از چند پرامپت ساده |
| دستیارهای دسکتاپی | تحلیل داده، برنامهریزی خودکار و تعامل با اپهای سازمانی |
| رباتیک | ادغام دادههای چندرسانهای با ناوبری برای کاربردهای عملیاتی |
| بازار سرمایه | رشد ارزش سهام شرکتهای AI و استقبال از عرضههای اولیه در بورسهای معتبر |
کارشناسان معتقدند تعطیلات سال نو قمری برای شرکتهای چینی نه فقط فرصتی برای جشن، بلکه میدان رقابتی برای معرفی محصولات جدید و تثبیت جایگاه خود در بازار است. سرمایهگذاران با توجه به رشد ارزش سهام شرکتهایی مانند Zhipu و MiniMax، انتظار دارند این شرکتها از رونق بیسابقه هوش مصنوعی در چین بهرهمند شوند.
جمعبندی؛ عصر جدید رقابت در هوش مصنوعی چین
یک سال پس از شوک دیپسیک، صنعت هوش مصنوعی چین از یک بازار نوپا به اکوسیستمی پیچیده و چندوجهی تبدیل شده است. ترکیب مدلهای متنباز، دستیارهای هوشمند، ابزارهای تولید محتوای چندرسانهای و کاربردهای رباتیک، نوید آیندهای رقابتی و نوآورانه را میدهد.
این موج جدید نشان میدهد که شرکتهای چینی دیگر تنها به دنبال دنبالهروی نیستند، بلکه با استراتژیهای تهاجمی و محصولات متنوع، در تلاشاند تا سهم خود را در بازار جهانی هوش مصنوعی تثبیت کرده و از غافلگیر شدن در رویدادهای مهم جلوگیری کنند.
آخرین اخبار هوش مصنوعی و فناوری
ماهان زند
من فارغالتحصیل رشته مهندسی کامپیوتر هستم و از دوران نوجوانی به دنیای فناوری علاقهمند بودم. فعالیت حرفهای خودم را از سال ۱۳۹۷ با نوشتن مقالههای نقد و بررسی گجتهای هوشمند در یک وبلاگ شخصی آغاز کردم. پس از کسب تجربه، به عنوان نویسنده و تحلیلگر در نشریات مختلف فعالیت کردم و در حال حاضر، به عنوان دبیر بخش فناوریهای نو در یک مجله معتبر تکنولوژی مشغول به کار هستم. تلاش من این است که آخرین اخبار و پیشرفتهای دنیای فناوری را به زبانی ساده و کاربردی برای مخاطبان ارائه دهم.
