چین با اعلام ممنوعیت موقت صادرات هلیوم، گامی راهبردی برای حفظ ذخایر داخلی این ماده حیاتی برداشته است. این تصمیم در پی اختلالات گسترده در زنجیره تأمین جهانی ناشی از تنشهای نظامی در خاورمیانه اتخاذ شده و میتواند پیامدهای مهمی برای صنعت تراشه و فناوریهای پیشرفته در سراسر جهان داشته باشد.
ممنوعیت صادرات هلیوم؛ تدبیری برای مقابله با بحران عرضه جهانی
وزارت بازرگانی و سازمان گمرک چین با استناد به قانون تجارت خارجی این کشور، ممنوعیت موقت صادرات هلیوم را از زمان انتشار بیانیه، بهطور فوری اجرایی کردند . این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که جنگ در خاورمیانه، عرضه جهانی هلیوم را با اختلال مواجه کرده و قیمت آن را بهطور چشمگیری افزایش داده است. چین که تنها حدود ۱۵ درصد از هلیوم مورد نیاز خود را تولید میکند ، بخش عمده نیاز خود را از قطر تأمین میکند؛ کشوری که حدود یکسوم عرضه جهانی این گاز را در اختیار دارد و تولید آن نیز در پی تنشهای اخیر با اختلال مواجه شده است .
هلیوم؛ قلبتپنده صنعت تراشه و نیمهرساناها
هلیوم نقشی کلیدی و غیرقابلجایگزین در فرآیند تولید تراشههای نیمهرسانا ایفا میکند. این گاز در مراحل حساسی مانند خنکسازی ویفرهای سیلیکونی، حکاکی پلاسما، رسوب بخار شیمیایی و فرآیند لیتوگرافی کاربرد دارد . اختلال در تأمین هلیوم میتواند بازده خطوط تولید را کاهش داده، زمان تولید را افزایش دهد و در نهایت بر عرضه تراشههای پیشرفته مورد استفاده در سامانههای هوش مصنوعی و مراکز داده تأثیر بگذارد . با توجه به اینکه صنعت هوش مصنوعی بهشدت به تداوم تولید این تراشهها وابسته است، هرگونه خللی در زنجیره تأمین هلیوم میتواند پیامدهای زنجیرهای گستردهای ایجاد کند .
واکنش تحلیلگران؛ تأثیر محدود اما هشداردهنده ممنوعیت صادرات هلیوم چین
تحلیلگران بینالمللی درباره تأثیر این ممنوعیت دیدگاههای متفاوتی دارند. کوری کومبز، مدیر بخش تحقیقات زنجیره تأمین در مؤسسه پژوهشی تریویوم چین، این اقدام را تلاشی آشکار برای حفاظت از عرضه داخلی پس از شعلهور شدن مجدد تنشهای آمریکا با ایران دانست . با این حال، وی تأکید کرد که با توجه به سهم نسبتاً کوچک چین در صادرات هلیوم، این ممنوعیت ممکن است تأثیر جهانی بسیار بزرگی نداشته باشد، هرچند به دلیل شوک فعلی در بخش عرضه، همچنان فشارهایی بر بازار جهانی وارد خواهد شد . گری انجی، اقتصاددان ارشد بانک ناتیکسیس، نیز اعلام کرد که چین به دنبال محافظت از صنایع داخلی خود در شرایطی است که عرضه جهانی هلیوم بسیار محدود شده است .
خودکفایی در صنعت تراشه؛ هدف راهبردی پکن در سایه تحریمها
اقدام جدید پکن در راستای تلاشهای گسترده این کشور برای دستیابی به خودکفایی در حوزه تولید تراشه و هوش مصنوعی، همزمان با تشدید رقابت فناوری با ایالات متحده، انجام شده است . این ممنوعیت که در ادامه سیاستهای مشابه چین برای جلوگیری از کمبود داخلی مواد حیاتی از طریق محدود کردن صادرات اعمال شده، هشداری جدی برای صنایع جهانی وابسته به هلیوم محسوب میشود. با توجه به اینکه زمان بازگشت عرضه جهانی هلیوم به شرایط عادی مشخص نیست ، شرکتهای فعال در صنعت نیمهرسانا و فناوریهای پیشرفته باید خود را برای ادامه این بحران و احتمال افزایش قیمتها آماده کنند.
پایگاه خبری مجتمع نوآوری فرداد
ماهان زند
من فارغالتحصیل رشته مهندسی کامپیوتر هستم و از دوران نوجوانی به دنیای فناوری علاقهمند بودم. فعالیت حرفهای خودم را از سال ۱۳۹۷ با نوشتن مقالههای نقد و بررسی گجتهای هوشمند در یک وبلاگ شخصی آغاز کردم. پس از کسب تجربه، به عنوان نویسنده و تحلیلگر در نشریات مختلف فعالیت کردم و در حال حاضر، به عنوان دبیر بخش فناوریهای نو در یک مجله معتبر تکنولوژی مشغول به کار هستم. تلاش من این است که آخرین اخبار و پیشرفتهای دنیای فناوری را به زبانی ساده و کاربردی برای مخاطبان ارائه دهم.
